Pojedynek człowieka z Bogiem - analiza i interpretacja "Wielkiej Improwizacji" Interpretacja słów Konrada: - na początku przedstawia się jako poeta; - krytykuje twórców, którzy piszą dla ludzi; - mówi o wyjątkowości chwili-doznaje przypływu uczucia, jakiejś niezwykłej mocy 7. Modlitwa to rozmowa z Panem Bogiem. Możemy ją prowadzić na różne sposoby. Na dzisiejszej katechezie podaję kilka przykładów. Możemy modlić się znanymi nam modlitwami, ale śpiew piosenek również jest formą modlitwy. Zapraszam was do pośpiewania. Otwórzcie podręczniki na str. 20-21. ROZMOWA Z BOGIEM [14] Jesteś tutaj. Strona główna » Blogi » Blog użytkownika Sławomir Tomasz Roch. ROZMOWA Z BOGIEM [20] Sławomir Tomasz Roch - 11 Sierpnia Collegium Novum, Jagiellonian University. Astronomer Copernicus, or Conversations with God ( Polish: Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem) is a painting by the Polish artist Jan Matejko completed in 1873, in the collection of the Jagiellonian University, Kraków. It depicts Nicolaus Copernicus observing the heavens from a balcony in a Wielka Improwizacja – Konrad staje do pojedynku z Bogiem. Postać Boga uosabia z racjonalizmem, siebie zaś stawia w roli romantycznego poety, którego siłą jest uczucie. Uważa się za rzecznika praw całego narodu: „Ja i ojczyzna to jedno” – krzyczy. Od ostatecznego bluźnierstwa – nazwania Boga carem – ratuje Konrada omdlenie. lirik maula ya sholli wasallim daiman abada arab. Człowiek w dialogu z Bogiem. W literaturze możemy znaleźć wiele przykładów dialogów z Bogiem. Podczas jednych Bóg odpowiadał, zaś podczas innych nie, zawsze jednak ludzie zwracali się do niego, gdy byli w jakieś konkretnej potrzebie. Stąd najprawdopodobniej wzięło się przysłowie „Jak trwoga to do Boga”. Na podstawie różnych tekstów, z różnych epok postaram się przedstawić dialogi z Bogiem. Najbardziej znanym dialogiem który możemy znaleźć w literaturze jest zawarta w Dziadach napisanych przez Adama Mickiewicza – Wieka Improwizacja. Konrad, znajdujący się w stanie natchnienia, zaczyna swój monolog w kierunku Boga. Chciał dla siebie siły i mocy, żądał od Boga „rządu dusz”, z całego serca pragnął oswobodzić Polski naród. Był bardzo wrażliwy, nie potrafił znieść ogromu ludzkiego cierpienia, twierdził że „Nazywam się milion, bo za miliony Kocham i cierpię katusze” *Na początku dialogu, Konrad porównuje się do Boga, gdyż uważa że poprzez swą poezje jest tak samo nieśmiertelny jak Bóg i poprzez nią ma taki sam wpływ na ludzi jak On. Poprzez gest podniesienia ręki, Bóg tworzy świat, zaś bohater poprzez ten sam gest, tworzy poezję. Konrad ma bardzo wysokie poczucie własnej wartości, jest pyszny, myśli że jest w stanie dorównać Mu. Konrad chce władzy absolutnej, chce rządzić ludźmi i tym ich uszczęśliwić. Tak naprawdę Konrad pragnie wielkości. Obciąża Boga za wszystkie cierpienia narodu, zarzuca mu brak miłości i nieczułość na ból. Bóg nie odpowiada, mimo usilnych starań Konrada. Ten zaczyna wtedy bluźnić. Mówi, że Bóg nie jest miłością, ale tylko mądrością. Bóg nadal milczy, Konrad zaś nie wytrzymuje i chce nazwać Go carem, lecz mdleje a słowo to wypowiada za niego szatan. Kolejny dialog człowieka z Bogiem, można odnaleźć w pieśni Jana Kochanowskiego „Czego chcesz od nas Panie”. Aczkolwiek, tak jak w wypadku Konrada, Bóg się nie odzywa. Utwór ten jest dziełem pochwalnym, przedstawia on renesansową wizję świata. Wszechświat to dzieło boskie, pełne harmonii i uporządkowania, człowiek czuje się wdzięczny Bogu za to co dla niego zrobił, chwali Jego dzieło. Bóg, stwarzając dla nas świat, dał wyraz swej bezwarunkowej miłości dla człowieka i tą miłością dalej go obdarza, przepełnia nią cały świat. Człowiek czuje się bezpiecznie. Ma świadomość tego, że może korzystać z wszystkich darów Boga, z wszystkiego co istnieje na świecie. Człowiek również ufa Bogu bezgranicznie. Nie obawia się na przykład, że morze wystąpi z brzegów, gdyż Bóg nadał światu prawa natury, które na to nie pozwalają. Bóg jest więc dla ludzkości Opiekunem i Stwórcą. Za dary, za życie i za świat człowiek chce odwdzięczyć się Ojcu. Zastanawia się jak tego dokonać i w końcu pojmuje. Może Mu jedynie odwdzięczyć się miłością. Miłością do samego Boga i do Boga ukrytego w Stwórcy. W kolejnym dziele Kochanowskiego, w psalmie 130 – „Z głębokości wołam do Ciebie Panie...”, jest zawarta bardzo podobna wizja Boga. Jest On również Istotą niezmiernie miłosierną, do której człowiek załamany, grzeszny, może się zwrócić z każdą prośbą. Bóg tylko czeka na to zawołanie do Niego, na nawrócenie się i zawsze wybacza. Jego litość i łaska nie ma końca. Człowiek, który jest w depresji, smutku i grzechu, traktuje Ojca jako swojego najbliższego przyjaciela, do którego można się zwrócić z każdą prośbą. Jest to relacja oparta na miłości i zaufaniu. Człowiek pragnie Boga wraz z Jego miłosierdziem. Utwór „Dies Irae” przedstawia wizję apokalipsy. Podmiotem lirycznym jest Adam, który wypowiada się w imieniu grzeszników, w imieniu ludzkości. Oskarża on Boga o to co się dzieje na ziemi. Adam, jest wstrząśnięty, że Bóg nie reaguje na ogrom cierpień ludzkich podczas tego sądnego dnia. Podmiot liryczny, najpierw przyjmuje postawę błagalną, potem pojawiają się pretensje, w końcu wyrzuca Bogu w twarz to co myśli – swoje uczucie żalu i rozpaczy. Przyjmuje postawę prometejską, czyli buntu przeciw Bogu w imię dobra ludzkości. Postępuje podobnie jak Konrad podczas Wielkiej Improwizacji. Adam oskarża Boga, że jest władcą, ciemiężcą całych pokoleń. Zarzuca mu to, że jest niesprawiedliwy, nie slucha racji i nawolywań okrutnie cierpiących ludzi. Bóg wydaje się być niewzruszony i nie dostrzegać ludzkiego bólu. Oskarżany jest o to, że stworzył ludzi aby panować, nasycać się ich cierpieniem i nędzą. Adam w swoich bluźnierstwach nazywa Go „ojcem rozpusty”, „przyczyną grzechu” i „źródłem zdrady”. Podmiot liryczny ironicznie pyta Ojca czym teraz będzie się bawił, gdy zabił ludzi i zniszczył świat. Dialog z Bogiem odnaleźć możemy również w najsłynniejszej polskiej pieśni religijnej i rycerskiej, a mianowicie w „Bogurodzicy”. Utwór, dzięki swej popularności i wymowie został uznany za pierwszy hymn polski, jego autorstwo przypisywane jest św. Wojciechowi. Jest to wiersz zdaniowo – rymowy. Pierwsza zwrotka owego wiersza jest skierowana do Matki Boskiej, druga zaś do Chrystusa. „Bogurodzica” to ciąg próśb modlitewnych : do Matki Boskiej, aby pośredniczyła u swego syna – Chrystusa a Syna Bożego o wysłuchanie modlitwy, o dobrobyt w życiu ziemskim i wieczne szczęście po śmierci. Z przytoczonych przykładów można wywnioskować ze rozmowa z Bogiem nie jest niestety dialogiem, skłania się bardziej ku monologowi. Bóg prawie nigdy nie słucha człowieka w potrzebie. W dzisiejszych, trudnych czasach, musimy sobie zatem znaleźć inna opokę, dzięki której możemy spokojnie żyć. Scharakteryzuj postawę Konrada wobec Boga. Dlaczego uważa on, że ma prawo żądać od Stwórcy ,, rządu dusz” ? Konrad w Wielkiej Improwizacji ukazany jest jako romantyczny Prometeusz. Występuje przeciwko Bogu w imię dobra ludzkości. Domaga się do Boga ,, rządu dusz ”, aby wyzwolić swoją ojczyznę oraz inne narody. Konrad utożsama się z bojownikiem sprawy narodowej, romantycznym poetą, który został aresztowany przez swoją działalność patriotyczna i polityczną. Przebywa ze swoimi przyjaciółmi filomatami i filaretami w bazyliańskiej celi. W pełnym ekspresji monologu, jakim jest improwizacja zwraca się Boga. Bóg nie odpowiada Konradowi, marzącemu o dialogu z Bogiem. Słowa Konrada stają się monologiem, odwagi, aby wystąpić przeciw Bogu, dodaje mu miłość do ojczyzny. Konrad nadaje sobie prawo zwracania się Boga, ponieważ uważa, że są sobie równi. Takie przekonanie uzasadnia argumentem, że obaj są twórcami, Konrad jako poeta, Bóg jako Stworca świata. Poeta dostrzega swoją wyższość, mówi, że Bóg nie kocha ludzi, jest ,,tylko mądrością”. Bluźni Bogu, który nie odpowiada – milczy. Poeta czuje się zlekceważony, więc prawie nazywa Boga carem. Ostatnie słowo , ,car ” wypowiada diabeł kończąc największe bluźnierstwo przeciw Bogu. Liczba wyników dla zapytania 'rozmowa z bogiem': 10000+ rozmowa z Bogiem (podpowiedź : to samo hasło w kilku językach) Wisielecwg Sabinaalicja Religia WAKACJE Z BOGIEM Koło fortunywg Szarytka Dorośli WAKACJE Z BOGIEM Wakacje z Bogiem Znajdź paręwg Katarzyna280 Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Religia Wakacje Moje wakacje z Bogiem. Koło fortunywg Barbaraten Klasa 2 Religia Wakacje z Bogiem Koło fortunywg Aitra Klasa 4 Religia CZY JESTEŚ Z BOGIEM Testwg Nowakowskibanik Zerówka Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Klasa 4 Klasa 5 Klasa 6 Klasa 7 Klasa 8 Gimnazjum Dorośli Liceum Technikum Wakacje z Bogiem Koło fortunywg Monalizka318 Klasa 4 Religia Miejsca spotkań z Bogiem Rozszyfrujwg Mgolebiowskabug1 Klasa 4 Religia Rozmowa z egzaminującym Matura ustna Koło fortunywg Agnieszka173 Technikum Angielski Wakacje z Bogiem Przebij balonwg Smarlenaz Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Religia Wakacje z Bogiem Znajdź słowowg Amajkowska Wakacje z Bogiem Koło fortunywg Siostrakatechetka SZKOŁA PODSTAWOWA Religia Moje wakacje z Bogiem. Odkryj kartywg Siostrakatechetka SZKOŁA PODSTAWOWA Religia Wakacje z Bogiem Koło fortunywg Siostrakatechetka SZKOŁA PODSTAWOWA Religia Wakacje z Bogiem Znajdź paręwg Siostrakatechetka SZKOŁA PODSTAWOWA Religia ROZMOWA - teleturniej Teleturniejwg Gmaja Spotkanie z Bogiem kl 1 Test obrazkowywg Urszulachuda Klasa 1 Religia "Namiot Spotkania" z Bogiem Połącz w parywg Siostrabeata Klasa 3 Klasa 4 Klasa 5 Religia kl4 rozmowa z gosciem Porządkowaniewg Edytakatryniok MATURA USTNA (ZADANIE 1. – Rozmowa z egzaminującym) Koło fortunywg Anetabudka15 Namiot Spotkania - miejsce spotkania z Bogiem Rysunek z opisamiwg Chajcowedomowe Klasa 4 Religia Rozmowa z pracodawcą Koło fortunywg Labudaola Liceum Technikum Copy of Wakacje z Bogiem Koło fortunywg Monalizka318 Klasa 4 Religia Rozmawiać z Bogiem Ojcem jak Jezus Testwg Aniaklima8120 ROZMOWA - ODKRYJ PUDEŁKO Z PYTANIEM Odkryj kartywg Klasa3spszsbm Rozmowa Prawda czy fałszwg Katarzynasp148 psychoedukacja Straszna rozmowa Gżegżółki z duchem Brakujące słowowg Pati8 Klasa 6 Polski Rozmowa Koło fortunywg Aleksandra207 Rozmowa Koło fortunywg Sajanistka Rozmowa Koło fortunywg Terapeuci Połącz związek frazeologiczny z bogiem/postacią Połącz w parywg Iwonabshil MATURA USTNA - ZADANIE 1 – Rozmowa z egzaminującym Koło fortunywg Jezykotekaonline Angielski MATURA USTNA (ZADANIE 1. – Rozmowa z egzaminującym) Koło fortunywg Anetabudka15 Angielski Rozmowa Koło fortunywg Agajarczok Scenki - rozmowa Koło fortunywg Dziewunia wychowanie do życia w rodzinie zajęcia z wychowawcą Rozmowa z egzaminatorem. Odnieś się i rozwiń Losowe kartywg Joannawarda rozmowa Losowe kartywg Natalianovikova ROZMOWA Koło fortunywg Karolinaczn Ćwiczenie angielskiego-rozmowa z drugą osobą. Porządkowaniewg Kizabela2010 rozmowa Koło fortunywg Patrycjamazurek rozmowa Labiryntwg Iwonagal22 wszyscy Rozmowa Koło fortunywg Natalia1015 rozmowa Koło fortunywg Igorfischer Klasa 4 Wylosuj modlitwę, którą dziś będziesz rozmawiać z Panem Bogiem. Koło fortunywg Joannare10 Klasa 2 Klasa 3 Klasa 4 Religia ROZMOWA - teleturniej Testwg Szkoladavinci Znajdź parę do wyrazów z głoską Z Znajdź paręwg Annaszurgot Zerówka Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Logopedia Z Rozmowa kwalifikacyjna Testwg Kinia Rozmowa PP Koło fortunywg Ewabuglewicz Pierwsza rozmowa Koło fortunywg U46796357 Rozmowa telefoniczna Połącz w parywg Paniodpolskiego1 Poziom A1 Polski jako obcy "Coś o sobie" - pytania na godzinę z wychowawcą Odkryj kartywg Dziewunia Klasa 3 Klasa 4 Klasa 5 Klasa 6 Klasa 7 Klasa 8 zajęcia z wychowawcą Jak nazywamy przepisy, które ułatwiają nam kontakt z Bogiem i ludźmi? Anagramwg Elzbietastchwsk Rozmowa kwalifikacyjna Koło fortunywg Teresamulka1 Technikum Znajdź w diagramie wyrazy z "ó" Znajdź słowowg Martas257 z kk Matura Ustna: Rozmowa wstępna Odkryj kartywg Versatile Matura Angielski Zdążyć przed Panem Bogiem Rozszyfrujwg Kamila41 Liceum Polski Sport questions - rozmowa wstępna Koło fortunywg Joannawarda rozmowa telefoniczna Krzyżówkawg Dagmarad1994 Rozmowa kwalifikacyjna Podziel na kategoriewg Martatomala Klasa 4 Niemieckim Rozmowa telefoniczna Porządkowaniewg Klaudia273 Klasa 1 Klasa 2 Polski 28 stycznia 2013 Lalka Postawę przeciwną do postawy Konrada w rozmowie z Bogiem prezentuje ksiądz Piotr w scenie 5. Jest pokorny i pobożny, kładzie się krzyżem, podkreśla swoją małość wobec wielkości Boga. Głęboko wierzy w to, że Bóg go wysłucha i mu odpowie. Ksiądz Piotr swoją postawą osiągnie to, czego nie udało się osiągnąć Konradowi. Rozmawia z Bogiem, chociaż uważa się za proch wobec jego wielkości. W widzeniu Księdza pojawia się wiele motywów biblijnych. Herod jest symbolem cara, a „Polska młoda” to określenie młodzież gnębionej przez cara – tak jak Herod gnębił małych chłopców, chciał ich zabić, tak car dręczy młodych Polaków. Ksiądz widzi drogę prowadzącą na północ symbolizującą zesłania na Syberię. Zastanawia się nad sensem tak wielkiej ofiary, przecież całe pokolenia zostają wysłane na pewną zgubę. Kolejna część widzenia daje jednak nadzieję na wybawienie narodu. Jeden z więźniów ucieka i to właśnie on ma być zbawicielem. Jego imię zostaje zastapione cyframi – „Z matki obcej; Krew jego dawne bohatery. / A imię jego czterdzieści i cztery” – Mickiewicz odwołuje się do symboliki liczb, która szczególne miejsce zajmowała w tekstach Starego Testamentu. Dla osób wierzących Bóg jest najważniejszą istotą, do której mogą zwrócić się ze wszystkimi swoimi problemami, troskami i nadziejami. Choć przyjęło się, że sposobem na komunikację z Nim jest modlitwa, to w rzeczywistości ludzie nawiązują z Nim kontakt również za pośrednictwem dialogu. Udowadnia to nie tylko życie codzienne, ale również literatura, która często przedstawia rozmowy człowieka z Bogiem. Podobnie jak to bywa wśród ludzi, tak i na łamach literatury owe dialogi odbywają się w przełomowych momentach życia i niepowtarzalnych chwilach mających decydujący wpływ na egzystencję człowieka. Ważne jest również zauważenie, że w tego typu relacji to Bóg zawsze stoi na nadrzędnej pozycji w stosunku do człowieka. W trakcie dzisiejszego wystąpienia zamierzam dokładniej omówić ten temat, analizując formy i znaczenia rozmów z Bogiem w literaturze. Biblia – Kain i Abel Najbardziej odpowiednim pismem, od którego należałoby rozpocząć rozważania, jest oczywiście Biblia. Święta księga chrześcijan przedstawia wiele rozmaitych rozmów człowieka z Bogiem, ale ja skupię się wyłącznie na historii opisującej losy dzieci pierwszych ludzi, czyli Kaina i Abla. Ten pierwszy był rolnikiem, a drugi pasterzem, dlatego kiedy złożyli dary Bogu, Kain ofiarował warzywa, owoce, rośliny i zboże, a Abel najdorodniejsze zwierzę ze swojego stada. Ofiara Kaina okazała się niezadowalająca dla Boga, który jej nie przyjął, ale szczodre dary Abla zaakceptował. Zazdrosny pasterz poczuł złość i wówczas zwrócił się do niego Stwórca, mówiąc, że ma się bronić przed grzechem i pytając, z jakiego powodu ma smutną twarz. Zwrot „smutna twarz” należy traktować jako metaforę grzechu i zapowiedź niemoralnej postawy. Mimo ostrzeżeń Kain nie potrafił powstrzymać swojej zazdrości i wyładował ją na Ablu, zabijając go w geście zawiści. W tym momencie po raz kolejny Bóg zwrócił się do niego z pytaniem, co zrobił bratu, lecz usłyszał kłamstwo, że Kain nic nie wie o losie Abla. Świadomy tego Bóg przeklął bratobójcę, skaził jego ziemię i zesłał na wygnanie. Nie mogąc pogodzić się z wymiarem kary, biblijny bohater poprosił o zmniejszenie jej wymiaru, w efekcie czego Stwórca obdarzył go widocznym znamieniem, tak aby podczas tułaczki inni wędrowcy go rozpoznawali i nie chcieli zabić. W przypowieści o Kainie i Ablu rozmowa człowieka z Bogiem ma więc formę dialogu, jednak postać Boga nie jest widoczna w sensie fizycznym, ale tylko słyszalna, jako zewnętrzny głos. Bóg najpierw pełni funkcję nauczyciela, pouczając Kaina, aby się pilnował i zważał na skutki swojego zachowania, a następnie wchodzi w rolę sprawiedliwego sędziego, który wymierza grzesznikowi odpowiednią karę. Na bazie powyższego dialogu da się wywnioskować, że Bóg wystawił Kaina na próbę, lecz z powodu jego zazdrości i wewnętrznej złości nie udało mu się jej wytrzymać. Z biblijnego dialogu wyłania się obraz Stwórcy jako surowego, ale sprawiedliwego ojca, który karze Kaina, ale jednocześnie okazuje litość poprzez naznaczenie go tzw. kainowym piętnem. Tego typu rozmowy, odbywające się bezpośrednio pomiędzy boską istotą nieposiadającą fizycznego wymiaru a człowiekiem, są cechą charakterystyczną Starego Testamentu i znacznie rzadziej pojawiają się w Nowym Testamencie. Dziady cz. III Jedną z najważniejszych rozmów człowieka z Bogiem w dziejach polskiej literatury można zaobserwować w trzeciej części „Dziadów”. Dramat Mickiewicza przedstawia losy Konrada, który w Wielkiej Improwizacji kieruje swoje słowa do Stwórcy. Scena odbywa się w celi wileńskiego klasztoru, gdzie główny bohater wyzywa Boga na pojedynek. Wyrzuca Mu, że jest obojętny wobec losów Polski, gdyż pozwala, aby zaborcy podzielili ją między sobą. Konrad wymaga od Boga, żeby dał mu władzę nad rządem dusz, a swoje żądania motywuje chęcią oswobodzenia ojczyzny z niewoli. Jego jednostronna rozmowa z Bogiem pokazuje zatem jego pychę, bunt i butę wobec Stwórcy oraz zastanej rzeczywistości. Oprócz troski o ojczyznę powodem bluźnierstwa głównego bohatera „Dziadów” jest jego przeświadczenie o własnej wyższości. Konrad ma niepodważalną świadomość, że jest wybitną jednostką, czego używa jako argumentu w swoje buntowniczej przemowie. Przeklina Boga, stwierdzając, że jest On równy jego osobie. Mówi, że podobnie jak Stwórca, w każdej chwili może polecieć do gwiazd. Monolog Konrada to sprzeciw, który objawia się pychą i brakiem pokory w stosunku do Boga oraz Jego wyroków, a wynika z siły, jaką według niego daje poezja. Jako poeta, jest w stanie unieść się za sprawą swojego unikalnego talentu i natchnienia, ponieważ dzięki nim wznosi się na równi wobec Boga. Buntowniczy monolog Konrada jest więc ściśle powiązany z przeświadczeniem o własnym indywidualizmie zbudowanym na bazie twórczości artystycznej, który znajduje się na granicy bluźnierstwa. Powód niepokornej przemowy głównego bohatera III cz. Dziadów stanowi również sytuacja Polski, o której wolność chce walczyć. Jako wielki patriota i wyjątkowa indywidualność pragnie przejąć rolę przewodnika Polaków, aby móc nimi w odpowiedni sposób pokierować. Mimo tak ogromnej determinacji pewny siebie poeta nie uzyskuje odpowiedzi z niebios, dlatego jego przemowa jest wyłącznie monologiem. Stwórca pozostaje głuchy na jego połajania, nie dając żadnego znaku ze swojej strony. Rozmowa tytułowego bohatera dramatu Mickiewicza przyjmuje więc formę monologu, a także ma ogromne znaczenie w kontekście wymowy całego utworu i jest jedną z najbardziej znanych scen w polskiej literaturze. Jego funkcja polega na uświadomieniu czytelnikom, że pyszna postawa jest nieskuteczna i nie przynosi oczekiwanych efektów. Mickiewicz pokazuje tym samym, że bunt sprzeciw i wobec Boga nie daje najmniejszych szans na to, aby zostać wysłuchanym przez Niego, a indywidualne dążenia pojedynczych jednostek, nawet tak kierowanych tak wzniosłymi wartościami jak patriotyzm, nie pozwalają na oswobodzenie ojczyzny. Dies Irae Kolejnym omówionym przeze mnie dziełem będzie wiersz Jana Kasprowicza zatytułowany „Dies Irae”. Poeta przedstawia w nim dzień Sądu Ostatecznego, kiedy ludzie udają się przed oblicze Pana. Bynajmniej nie jest to radosny moment, ponieważ wśród ludzi króluje strach, przerażenie i obawa przed tym, co ich spotka. Podmiot liryczny określa ten dzień jako „Sędziego straszne przyjście”, co pokazuje, że w wierszu Kasprowicza Bóg jest istotą gniewną. Świadomi swoich grzechów ludzie proszą Go o wybaczenie i błagają o wyrozumiałość, jednak On pozostaje obojętny na ich wołania i stopniowo doprowadza do zagłady człowieka. Podmiot liryczny, którego możemy identyfikować z Adamem, jednocześnie wskazuje, że całemu złu jest winny właśnie Bóg, ponieważ to On powołał do życia grzesznych ludzi i w związku z tym odpowiada za ich haniebne postawy, dlatego w dniu Sądu Ostatecznego powinien wykazać się łagodnością i pobłażliwością. U Kasprowicza Bóg jest milczący, srogi i obojętny, a prośby podmiotu lirycznego o uratowanie ludzkości kompletnie ignoruje. W pewnym momencie osoba mówiąca bezpośrednio oskarża nawet Boga o całe zło, co pokazuje jej bunt, bezsilność i przewagę, jaką ma nad nią Stwórcą. Wszystko to pozwala stwierdzić, że w „Dies Irae” Bóg to bardzo surowy pan i władca, który jest istotą nieomal bezwzględną, a los człowieka okazuje się dla niego obojętny, dlatego skazuje go na wieczne cierpienie. Człowiek zaś musi Mu się podporządkować i uczestniczyć w Jego planie. Wpływ na taki, a nie inny obraz dialogu pomiędzy Bogiem a człowiekiem ma z pewnością epoka Młodej Polski, w której powstał wiersz Kasprowicza. Jej przedstawiciele często wyrażali bowiem dekadenckie przekonanie, że świat dąży do zagłady, a ludzkość znajduje się na najprostszej drodze do unicestwienia. Oskar i pani Róża Ostatni utwór, który dziś omówię, to dzieło Erica-Emmanuela Shmitta – „Oskar i pani Róża”. Tytułowy Oskar jest dziesięcioletnim chłopcem leżącym w szpitalu, czekając na śmierć z powodu nieuleczalnego raka. Oskar to naiwne, niewinne dziecko podobne do swoich rówieśników, a jedyny aspekt, który go odróżnia od innych, to śmiertelna choroba. Przez nią jego percepcja świata się zmienia, ponieważ czuje się niepotrzebny ze względu na fakt, iż uważa się za ciężar zarówno dla swoich rodziców, jak i lekarzy. Na działania doktora i opiekunów patrzy jak na przymuszone zachowania, uważając, że robią oni dobrą minę do złej gry. Oskar widzi, że wraz z rozwojem choroby zmienia się podejście personelu do niego samego. Jedyna osoba, która bez względu na wszystko zawsze jest dla niego taka sama, to ciocia Róża. Dzięki cioci Róży, jej wierze w Boga i listom pisanym do Niego chłopiec odnajduje receptę na szczęście i żyje pełnią życia, nie przejmując się nadchodzącą śmiercią. Listy sprawiają, że Oskar postrzega każdy dzień jako dziesięć lat swojego życia, dzięki czemu umiera ze świadomością, że jego życie było normalne, ponieważ miał żonę, dzieci i dom. Bóg staje się powodem, dla którego młody chłopiec może o sobie powiedzieć, że jest dojrzałym i szczęśliwym człowiekiem, który wie, czego chce od życia i nie użala się nad swoim losem, nawet jeśli nie jest on beztroski. Młody Oskar znajduje w Nim oparcie, pisząc do Niego listy. Bóg staje się powiernikiem jego trosk, smutków i radości, a zarazem daje mu ogromne wsparcie duchowe. Dzięki jednostronnym rozmowom z Nim Oskar odnajduje sens egzystencji i umiera jako człowiek spełniony, który przeżył życie najlepiej, jak było to możliwe. Jak widać na podstawie zaprezentowanych dziś przeze mnie przykładów, rozmowa z Bogiem ma różne formy: modlitwy, monologu, dialogu, a nawet listu. Najczęstszymi czynnikami, z powodu których dochodzi do rozmowy ze Stwórcą, jest skierowanie do niego prośby, tak jak to miało miejsce w „Dziadach”, „Dies Irae” oraz „Oskarze i pani Róży”. Rozmowa pomiędzy Bogiem a człowiekiem może być zarówno pełna zaufania, oddania, lojalności, wiary, a nawet partnerstwa, jak i bazująca na buncie i nieposłuszeństwie człowieka oraz obojętności Boga, który pozostaje głuchy na żądania człowieka. Obraz Boga, jaki wyłania się z powyższych rozmów, jest bardzo różny; z jednej strony można uznać go za surowy, co widać w przypowieści o Kainie i Ablu oraz po części w „Dziadach”, a z drugiej jawi się jako łaskawy i dobroduszny, tak jak w „Oskarze i pani Róży”. W każdym razie rozmowy z Bogiem stają się bardzo ważnymi momentami w życiu bohaterów literackich, które mają ogromny wpływ na ich losy. Bibliografia I Literatura podmiotu: 1. Biblia. Pismo św. Starego i Nowego Testamentu, Księga Rdz 4, 1-16, Poznań, Wydawnictwo Pallottinum, 1991, ISBN 8370142184,Kasprowicz Jan, Dies irae, W: Wybór poezji, Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1973, 2. Kasprowicz Jan, Dies irae, W: Wybór poezji, Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1973, 3. Mickiewicz Adam, Dziady cz. III, Warszawa, Czytelnik, 1955, 4. Schmitt Eric-Emmanuel, Oskar i pani Róża, Kraków, Znak, 2002, ISBN 8324003983. II Literatura przedmiotu: 1. Bałoniak Aleksandra, Docenić życie – akceptować cierpienie!: na podstawie książki Schmitta „Oskar i pani Róża”: dla klas ponadgimnazjalnych, Katecheta, 2008, nr 11, s. 41-43, 2. Bóg (relacja Bóg – człowiek), W: Słownik motywów literackich, red. Nawrot Agnieszka, Kraków, Greg, 2004, s. 44-46, ISBN 8373273948, 3. Polańczyk Danuta, III cześć Dziadów Adama Mickiewicza, Lublin, Biblios, 2011, ISBN 978836581757, s. 22-26, 4. Wilczycka Danuta, Poezje Jana Kasprowicza, Lublin, Biblios, 2005, ISBN 8386581581, s. 23-26. Ramowy plan wypowiedzi: 1. Teza: W rozmowach pomiędzy Bogiem a człowiekiem to Bóg znajduje się ponad człowiekiem i On ma w nich decydującą rolę. 2. Kolejność prezentowanych argumentów: a) Kain i Abel: rozmowa Kaina z Bogiem dotycząca zabójstwa brata przez biblijnego bohatera; rozmowa jako próba dla Kaina. b) Dziady cz. III: buntowniczy monolog Konrada z Bogiem, za pośrednictwem którego bohater chce zdobyć władzę na rzędem dusz. c) Dies Irae: obojętność Boga na ludzkie cierpienie i desperacja oraz bunt człowieka, który jest całkowicie podporządkowany woli Stwórcy. d) Oskar i pani Róża: Bóg jako oparcie, źródło nadziei i siły życiowej dla Oskara, który za sprawą pisanych do Niego listów odnajduje sens egzystencji i umiera jako człowiek szczęśliwy oraz spełniony. 3. Wnioski: a) Rozmowa pomiędzy Bogiem a człowiekiem może być zarówno pełna zaufania, oddania, lojalności, wiary, a nawet partnerstwa, jak i bazująca na buncie i nieposłuszeństwie człowieka oraz obojętności Boga, który pozostaje głuchy na żądania człowieka. b) Bóg się nie ukazuje we własnej postaci i poza Biblią nie ma kontaktu z człowiekiem, a tylko pośrednio zsyła swoje znaki. c) Rozmowa człowieka z Bogiem z reguły polega na skierowaniu do niego próśb i przyjmuje różne formy: monologu, modlitwy, dialogu, listu.

rozmowa konrada z bogiem